Thác KhaBi - Cung trekking hoang sơ chưa có trên bản đồ du lịch

Lưu ý: Bài viết này không phải nội dung quảng cáo, tổ chức tour hay kêu gọi người đọc tự tìm đến địa điểm. Đây chỉ là ký sự ghi lại một hành trình trekking có người dẫn đường bản địa và thực hiện trong điều kiện được cho phép. Do địa hình rừng sâu phức tạp, có suối chảy xiết, nguy cơ lạc đường và nhiều yếu tố khó lường, chúng tôi không công bố tọa độ cụ thể và không khuyến khích tự ý khám phá.

Khởi hành trong đêm

23 giờ 30 phút, khi phần lớn TP.HCM đã chìm vào giấc ngủ, chiếc xe chở đoàn chúng tôi bắt đầu lăn bánh.

Từ trung tâm thành phố, xe tiến vào tuyến cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây, sau đó nối tiếp Quốc lộ 20, hướng về vùng núi phía Nam tỉnh Lâm Đồng. Phía sau ô cửa kính, ánh đèn đô thị dần lùi lại. Con đường phía trước ngày một tối hơn, quanh co hơn, đưa chúng tôi tiến gần đến những cánh rừng phủ sương của đèo Bảo Lộc.

Sau hành trình dài khoảng 180 km, đúng 6 giờ sáng hôm sau, đoàn có mặt tại điểm tập trung gần một trạm kiểm lâm trên khu vực đèo Bảo Lộc, thuộc xã Đạ Huoai 2, tỉnh Lâm Đồng.

Theo địa giới hiện hành, Đạ Huoai 2 là đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc tỉnh Lâm Đồng, được hình thành từ thị trấn Đạ M’ri và xã Hà Lâm cũ. Khu vực này nằm cách trung tâm Bảo Lộc khoảng 30 km về phía tây nam. Đèo Bảo Lộc nằm trên Quốc lộ 20 và dài hơn 10 km, nổi tiếng với địa hình dốc cùng nhiều khúc cua liên tục.

Cả ô tô và xe máy đều có thể di chuyển theo Quốc lộ 20 đến khu vực tập kết. Tuy nhiên, từ điểm rời quốc lộ vào rừng, đoàn phải tiếp tục bằng đường bộ. Phần đường còn lại là lối khai thác măng của người dân địa phương, có nhiều đoạn dốc, đá lởm chởm và bùn trơn nên không phù hợp để đưa phương tiện cơ giới vào sâu.

Những người thuộc từng lối đi của núi rừng

Đợi chúng tôi tại điểm hẹn là ba người dẫn đường bản địa. Họ sinh ra và lớn lên giữa núi rừng Bảo Lộc, quen với hơi sương, mùa mưa và những đổi thay rất nhỏ của rừng già.

Đối với người ngoài, phía trước chỉ là một màu xanh dày đặc. Nhưng với họ, mỗi con dốc, khe nước và dấu cây đều mang một ý nghĩa riêng. Họ có thể nhận ra phương hướng từ dòng chảy, đoán thời tiết qua mây núi và tìm được những lối đi gần như không hiện diện trên bản đồ.

Chính những người dẫn đường này đã cung cấp thông tin về mục tiêu của hành trình: một ngọn thác hai tầng nằm sâu trong rừng nguyên sinh, được người địa phương gọi là thác KhaBi.

Thông tin về KhaBi gần như chưa xuất hiện trong các tài liệu du lịch phổ biến. Với chúng tôi, đây không đơn thuần là một chuyến đi để chụp ảnh, mà còn là hành trình tiếp cận một vùng thiên nhiên vẫn giữ được phần lớn trạng thái nguyên bản.

Theo lối đào măng vào rừng

7 giờ sáng, hành trình chính thức bắt đầu.

Từ Quốc lộ 20, đoàn men theo một lối nhỏ dài khoảng 2 km. Đây vốn là đường người dân địa phương thường sử dụng khi vào rừng đào măng. Đường dốc khá gắt, có đoạn phủ đầy đá và rễ cây nổi. Hai bên là những bụi nứa, vầu và nhiều loài thực vật thuộc họ tre mọc ken dày, đôi khi khép kín cả khoảng trời phía trên.

Vào ngày khô, con đường đã không dễ đi. Nếu gặp mưa, lớp đất nhanh chóng biến thành bùn nhão, khiến từng bước chân trở nên nặng nề và trơn trượt. Chỉ một thoáng mất tập trung cũng có thể khiến người đi trượt xuống sườn dốc.

Cuối con đường là suối Tida – thử thách nguy hiểm đầu tiên của hành trình.

Lòng suối gần như phủ kín bởi những tảng đá lớn nhỏ, bề mặt trơn và gập ghềnh. Vào mùa mưa, nước có thể dâng quá thắt lưng, dòng chảy xiết và thay đổi rất nhanh. Người không có kinh nghiệm tuyệt đối không nên tự vượt suối. Mỗi thành viên trong đoàn đều phải đi theo sự hướng dẫn và hỗ trợ trực tiếp của người bản địa.

Qua được Tida không có nghĩa là đường đi trở nên dễ dàng hơn. Ngược lại, từ đây, dấu vết của con người gần như biến mất.

Mở đường giữa rừng nguyên sinh

Đoàn tiếp tục men theo bờ suối, tiến sâu hơn vào rừng già.

Không có biển chỉ dẫn. Không có một lối mòn đủ rõ để gọi là đường. Nhiều đoạn, những người dẫn đường phải dùng dao phát bớt dây leo và cây bụi, mở một khoảng vừa đủ để từng người lần lượt đi qua.

Dưới những tầng tán cây chồng lên nhau, ánh nắng chỉ lọt xuống thành từng vệt mỏng. Không khí trong rừng ẩm lạnh, mang theo mùi đất, lá mục và rêu xanh. Tiếng nước đập vào đá vọng từ phía xa, xen lẫn tiếng côn trùng và những âm thanh không rõ nguồn phát ra từ sâu trong rừng.

Càng đi, cảm giác về thế giới bên ngoài càng mờ nhạt. Không còn tiếng xe, không còn nhà cửa và gần như không có sóng điện thoại. Trước mắt chỉ còn những thân cây sẫm màu, các tầng dây leo cùng dòng suối lúc ẩn, lúc hiện dưới tán rừng.

Sau khoảng 3 km băng rừng, âm thanh của nước bắt đầu lớn dần. Đó là dấu hiệu cho thấy thác KhaBi đã ở rất gần.

KhaBi – dòng thác hai tầng giữa rừng sâu

KhaBi xuất hiện phía sau một bức màn cây rậm rạp, đột ngột và choáng ngợp.

Hai tầng thác nối tiếp nhau, đổ trắng xóa xuống những khối đá sẫm màu. Nước từ tầng cao lao qua vách đá, tung thành vô số hạt bụi li ti trước khi tiếp tục cuộn xuống tầng thấp. Tiếng thác vang dội giữa thung rừng, dày và mạnh đến mức gần như lấn át mọi cuộc trò chuyện.

Quanh chân thác là những mỏm đá gồ ghề, phủ rêu xanh và luôn ướt bởi hơi nước. Nhiều khe đá tối, sâu và trơn đến mức chỉ cần đặt sai một bước chân cũng có thể xảy ra tai nạn.

KhaBi gần như chưa mang dấu vết của hoạt động du lịch. Không hàng quán, không cầu bê tông, không lan can và cũng không có những điểm check-in được sắp đặt sẵn. Mọi thứ vẫn nằm đúng nơi thiên nhiên đã tạo ra: thô ráp, dữ dội và nguyên bản.

Chúng tôi có mặt tại đây vào khoảng 11 giờ trưa. Trong lúc các thành viên khám phá và ghi lại hình ảnh của thác, những người dẫn đường dựng một mái lán tạm, chuẩn bị bữa ăn ngay bên rừng. Vì đoàn chỉ dừng lại khoảng một đến hai giờ nên lán được làm vừa đủ để tránh nắng, sương và những cơn mưa bất chợt.

Giữa tiếng nước đổ không ngừng, bữa trưa đơn giản trở thành một phần khó quên của chuyến đi.

Những cây tung khổng lồ của rừng già

Khoảng 13 giờ, đoàn rời thác KhaBi và tiếp tục đi thêm gần 1 km vào sâu trong rừng.

Điểm đến tiếp theo là quần thể những cây tung cổ thụ. Nhiều cây được người dẫn đường ước tính đã tồn tại hơn 150 năm. Có những thân cây lớn đến mức nhiều người nối vòng tay vẫn chưa thể ôm trọn.

Đứng dưới gốc cây, con người bỗng trở nên nhỏ bé. Bộ rễ khổng lồ nổi lên khỏi mặt đất, tỏa ra nhiều phía như những bức tường tự nhiên. Trên thân cây là rêu, địa y và những dấu tích của hàng trăm mùa mưa nắng. Phía trên cao, tán lá hòa vào mái rừng, gần như không thể xác định chính xác đâu là điểm kết thúc.

Chúng tôi đến đây không để chinh phục bất cứ thứ gì. Chỉ đứng cạnh, tận mắt nhìn thấy và đặt tay lên lớp vỏ sần sùi ấy cũng đủ để cảm nhận thời gian của rừng dài hơn rất nhiều so với một đời người.

Sau khi ghi lại những hình ảnh cần thiết, đoàn bắt đầu quay về khu vực hạ trại.

Đêm đầu tiên giữa rừng nguyên sinh

Khoảng 16 giờ, sau quãng đường trở lại gần 3 km, chúng tôi đến khu vực cắm trại bên suối. Một số người dẫn đường đã đi tiền trạm và dựng sẵn phần lán chung trước khi đoàn tới.

Mười thành viên bắt đầu tìm những khoảng đất cao, tương đối bằng phẳng và cách mép nước một khoảng an toàn để dựng lều. Khi ánh sáng cuối ngày dần tắt sau những tầng cây, khu trại cũng vừa hoàn thành.

Lửa được nhóm lên. Quần áo ướt mồ hôi được hong bên những thân cây. Tiếng người trò chuyện hòa cùng tiếng củi nổ và tiếng suối chảy không ngừng trong bóng tối.

Đó là lúc cuộc sống về đêm giữa rừng nguyên sinh thực sự bắt đầu.

Đêm bên bờ suối

Khi màn đêm phủ kín khu rừng, khoảng sáng quanh bếp lửa trở thành trung tâm của khu trại.

Sau một ngày băng dốc, vượt suối và mở đường xuyên qua những tầng cây rậm rạp, ai cũng đã thấm mệt. Đôi chân nặng trĩu, quần áo còn vương bùn đất, nhưng không khí tại khu trại lại dần trở nên náo nhiệt.

Một nhóm mang cần và đèn pin ra bờ suối trải nghiệm câu cá, bắt tôm. Hoạt động tương đối nhẹ nhàng nên phù hợp với những thành viên muốn nghỉ sức sau hành trình dài. Dưới ánh đèn hắt xuống mặt nước, những chiếc bóng chập chờn trôi qua các khe đá. Cả nhóm kiên nhẫn ngồi nghe tiếng nước, thỉnh thoảng lại bật cười vì một cú giật cần hụt hoặc vì nhầm chiếc lá trôi thành một con tôm lớn.

Những thành viên còn lại theo chân người dẫn đường đi sâu hơn vào vùng tối để quan sát rừng về đêm.

Theo dấu giữa rừng già

Rời khỏi ánh lửa trại, khu rừng lập tức mang một diện mạo khác.

Ánh đèn pin chỉ đủ soi rõ vài mét phía trước. Bên ngoài quầng sáng nhỏ ấy là bóng tối đặc quánh, nơi hàng nghìn âm thanh cùng lúc thức dậy. Tiếng côn trùng, tiếng lá khô chuyển động và tiếng cành cây gãy bất chợt khiến mọi giác quan phải căng lên.

Những người dẫn đường chỉ cho chúng tôi cách nhận biết dấu chân trên đất ẩm, phân biệt tiếng động của thú nhỏ với tiếng lá rơi và nhận ra đường đi qua những dấu hiệu tưởng như vô nghĩa. Mỗi bước đều phải chậm, nhẹ và tuyệt đối tuân theo hiệu lệnh của người đi trước.

Đây không phải cuộc săn tìm cảm giác mạnh bằng mọi giá. Đoàn không xâm hại động vật hoang dã, không sử dụng bẫy và không khai thác những loài chưa được xác định rõ. Trải nghiệm đáng giá nhất chính là được nhìn khu rừng vận hành trong bóng tối – một thế giới sống động nhưng gần như vô hình đối với người thành phố.

Nguồn thực phẩm cho bữa tối được chuẩn bị hợp pháp từ trước hoặc khai thác theo hướng dẫn của người địa phương tại khu vực được phép. Quy tắc quan trọng nhất vẫn là: không săn bắt động vật hoang dã và không biến chuyến đi thành mối đe dọa đối với cánh rừng.

Bữa tối mang dư vị của núi rừng

Đêm về khuya, từng nhóm lần lượt trở lại trại.

Những chiếc giỏ nhỏ mang về cá, tôm câu được từ suối; phần thịt và thực phẩm đã chuẩn bị được đặt lên bếp nướng. Mùi thức ăn chín quyện với khói củi, len qua những thân cây rồi tan vào màn sương lạnh.

Mười con người quây thành một vòng tròn quanh lửa. Không bàn ghế, không ánh điện và cũng chẳng có sóng điện thoại để kéo mọi người ra khỏi câu chuyện trước mắt. Chỉ có những gương mặt đỏ lên dưới ánh lửa, tiếng cười vang giữa rừng cùng những món ăn nóng hổi sau một ngày gần như vắt cạn sức lực.

Trong khoảnh khắc ấy, cuộc sống dường như quay về một nhịp rất xa xưa: đi bằng đôi chân, tìm đường theo dòng nước, ăn bên ngọn lửa và nương tựa vào nhau để vượt qua bóng tối.

Nhưng cảm giác “hoang dã” không đến từ việc chiếm đoạt những gì thuộc về rừng. Nó đến từ sự tối giản – khi con người tạm rời khỏi tiện nghi, học cách quan sát thiên nhiên và nhận ra mình chỉ là một vị khách nhỏ bé giữa hệ sinh thái rộng lớn.

Mệt mỏi của quãng đường ban sáng lúc này trở thành đề tài để cả nhóm trêu đùa. Đoạn dốc từng khiến ai đó muốn bỏ cuộc, cú trượt chân bên bờ suối hay vẻ mặt thất thần khi nhìn thấy con đường trước mắt đều được kể lại bằng tiếng cười.

Một ngày gian nan cuối cùng cũng khép lại theo cách trọn vẹn nhất.

Giấc ngủ giữa tiếng thì thầm của rừng

Càng về khuya, những câu chuyện quanh bếp lửa càng thưa dần.

Củi cháy thành than đỏ. Ngọn lửa từng bùng cao chỉ còn lay động yếu ớt trong gió. Từng người trở về lều, kéo khóa lại và cuộn mình trong túi ngủ.

Bên ngoài, suối vẫn chảy không ngừng qua những phiến đá. Mưa bắt đầu rơi lộp bộp trên mái bạt, lúc gần, lúc xa. Phía sâu trong bóng tối là tiếng côn trùng hòa cùng những âm thanh mơ hồ của rừng già.

Sau một ngày vật lộn với đường dốc, bùn đất và dòng nước xiết, không ai còn đủ sức để thức lâu. Mọi người nhanh chóng chìm vào giấc ngủ trong bản hòa âm của tiếng suối, tiếng mưa và tiếng rừng thì thầm suốt đêm.

Buổi sáng cuối cùng

Sáng hôm sau, khu trại thức dậy trong không khí ẩm lạnh.

Một lớp sương mỏng còn mắc giữa những tán cây. Bếp lửa được nhóm lại để nấu nồi cháo xương nóng và mì gói. Đó không phải một bữa sáng cầu kỳ, nhưng giữa rừng sâu, hơi nóng bốc lên từ chiếc tô nhỏ cũng đủ khiến cơ thể tỉnh táo và lấy lại năng lượng.

Ăn sáng xong, cả đoàn thu dọn lều trại, kiểm tra lại khu vực và mang toàn bộ rác ra ngoài. Dấu vết duy nhất nên để lại là những khoảng cỏ vừa được ép xuống – rồi chúng cũng sẽ sớm đứng lên sau vài trận mưa.

Đoàn bắt đầu hành trình trở ra, lần theo con đường cũ để quay lại suối Tida.

Dòng suối một lần nữa trở thành thử thách quan trọng. Từng thành viên vượt qua dưới sự hỗ trợ của những người dẫn đường, sau đó tiếp tục leo qua đoạn đường đá và bùn dẫn về Quốc lộ 20.

Khoảng 11 giờ trưa, chúng tôi có mặt tại điểm tập kết gần trạm kiểm lâm. Chuyến trekking chính thức kết thúc.

Đi để hiểu giá trị của sự nguyên bản

KhaBi không phải một chuyến du lịch được đóng gói sẵn, 

[xem thêm : Đi trekking Thác KhaBi cần mang gì?]

Không có xe đưa tận nơi, không có bậc thang dẫn xuống thác và cũng không có dịch vụ chờ đón giữa rừng. Mỗi khung cảnh đẹp đều phải đổi bằng mồ hôi, những bước chân nặng trĩu và cả sự tin tưởng tuyệt đối vào người dẫn đường.

Giá trị lớn nhất của hành trình không nằm ở số lượng ảnh mang về. Đó là cảm giác được đặt chân đến một nơi chưa bị vận hành theo lối du lịch công nghiệp; được đứng trước ngọn thác không hàng rào, chạm vào những thân cây đã tồn tại hơn một thế kỷ và ngủ một đêm giữa âm thanh nguyên bản của rừng già.

Đây là chuyến đi gần như không thể lặp lại theo đúng cách cũ. Bởi mỗi mùa mưa sẽ làm dòng suối thay đổi, mỗi trận gió có thể xóa đi một lối mòn và mỗi bước chân mới đều có khả năng tác động đến vùng rừng đang còn nguyên vẹn.

Vì vậy, nếu KhaBi được biết đến trong tương lai, điều quan trọng không phải là có bao nhiêu người tìm đến, mà là sau khi họ rời đi, khu rừng còn giữ được bao nhiêu vẻ đẹp ban đầu.

Chúng tôi rời Đạ Huoai với quần áo còn vương mùi khói, đôi giày phủ bùn và cơ thể mệt rã rời. Nhưng đổi lại là một ký ức hiếm có: hai ngày sống giữa rừng nguyên sinh, bên những con người hiểu núi, dưới những tán cây già và cạnh dòng thác vẫn chưa bị đánh thức bởi đám đông.

Một hành trình không tiện nghi, không công nghiệp và không dành cho tất cả mọi người – nhưng chắc chắn là chuyến đi chỉ cần trải qua một lần cũng đủ nhớ rất lâu.

Thông điệp bảo tồn: Thác KhaBi và khu rừng xung quanh vẫn còn giữ được vẻ nguyên bản. Nếu có ý định tiếp cận khu vực, người đi cần liên hệ đơn vị quản lý rừng, kiểm tra quy định hiện hành và có người địa phương am hiểu địa hình dẫn đường. Không săn bắt động vật hoang dã, không chặt phá cây, không để lại rác, không sử dụng lửa khi chưa bảo đảm an toàn và không tự ý công bố tọa độ. Hãy để nơi này vẫn nguyên vẹn sau mỗi bước chân.